ertza

Software librea erabiltzeko lizentzien kostuen gaineko ekonomia-txostenari buruz Eusko Jaurlaritzak erantzuteko epea atzo amaitzen zen eta dagoeneko irakur dezakegu emandako erantzuna. Besteak beste, ondorengoak nabarmendu daitezke:

En el mes de enero del presente año, se han formulado sendas solicitudes de información documentada por las que se solicita la remisión, por un lado, del estudio completo realizado sobre la posibilidad de aplicar soluciones de software libre cuyas conclusiones fueron aportadas en diciembre y, por otro lado, del informe económico comparativo de costes entre licencias de uso de software propietario y el uso de software libre, requerido por la moción aprobada en el mes de noviembre de 2006, ya citada.
En relación con la realización de este último informe, sin embargo, y de acuerdo con lo contemplado en el vigente el Plan de Informática y Telecomunicaciones (PIT) 2006-2009, en el año 2007 se optó por proceder a la realización de un estudio más global y ambicioso que permitiera avanzar hacia una progresiva incorporación del software libre en el Gobierno Vasco, es decir, a una evaluación de alternativas con criterios de idoneidad, racionalidad técnica y económica.

(…)

Por lo tanto, el informe económico comparativo de costes entre licencias de uso de software propietario y el uso de software libre, requerido por la moción aprobada en el mes de noviembre de 2006, puede considerarse subsumido dentro de este estudio más amplio y no circunscrito a un ejercicio determinado sino a medio plazo (cuatro años).

No obstante, sin perjuicio de garantizar el derecho de los parlamentarios a recabar información para el más efectivo cumplimiento de sus funciones y con el ánimo de preservar la confidencialidad de los datos que soportan las conclusiones de dicho estudio, se considera más conveniente, en lugar de su divulgación pública, la puesta a disposición de la parlamentaria solicitante del citado estudio a fin de que pueda consultar cuantos datos estime oportunos, con lo que se estima que se da cumplida respuesta a ambas solicitudes de información documentada.

Eta jarraian aurretik bagenekizkien hainbat datu zerrendatzera mugatzen da dokumentua.
Laburbilduz beraz, Eusko Jaurlaritzak ez dauka txosten hori publiko egiteko inolako asmorik, arrazoi gisa datuen konfidentzialtasuna jarriz.

Parlamentuaren datu-basea kuxkuxeatzen nenbilela, a ze nolako perla aurkitu dudan:

Informatikako produktuen itzulpenaren kostua Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak eta Microsoft enpresak adostu beharko badute ere, aurre-akordioetan hirurehun eta hamahiru milioi ehun mila (313.100.000,-) pezetako kostua orokorra aurreikusten da.

Kontuan izan diru-kopuru hori 1998. urteko pezetatan dagoela.
Hori laugarren puntuan. Zazpigarrenak ere ez du desperdiziorik:

Hitzarmena izenpetzen duten aldeek, beren erakundeetan, euskarazko produktuen erabilera sustatzeko konpromisoa hartzen dute. Hori horrela, eta bakoitzak egokitzat jotzen dituen neurriak kontuan, euskarazko sistema eragilea aurretik barneratuta daraman hardwarea eskuratzearen aldeko ekintzak bultzatuko dituzte.

Uste dut pixka bat ezjakina naizela: inon saltzen dute euskarazko Windowsa dakarren hardwarerik? Eusko Jaurlaritzak bere etxean euskarazko softwarea erabiltzen du?

Tira, laster gehiago, ziur…

Lankidetza Hitzarmena, Eusko Jaurlaritzaren, foru- aldundien eta Eudel-en artekoa, Microsoft-eko informatikako produktu zenbait euskarara itzultzeko eta lokalizatzeko.

Firefoxen bertan integratuta dauden laster-marken, deskargen eta gehigarrien kudeatzaileek aldaketa sakonak jasan dituzte azkenaldian eta erabiltzeko aukerak zabaltzeaz gain erabiltzeko erraztasuna hobetu da. Azter ditzagun banan-banan.

Read the rest of this entry »

Gure kodea VCS baten bidez kudeatzen badugu —CVS, SVN, git, hg, …— behin baino gehiagotan aurkituko gara egoera honen aurrean: fitxategi batean aldaketak egin ditugu —edo beste edonork egin ditu— baina konturatu gara aldaketa horiek ez daudela ongi eta atzera egin nahi dugu. Aldaketak desegin daitezke? Noski, zerbaitengatik erabiltzen dugu ba halako kontrol-sistema bat!

CVSrekin suertatu zait halako egoera eta ikus dezagun nola konpon daitekeen hankasartzea:

1. Lehenik bertsio zaharra eta berria identifikatu behar ditugu, zehazki hauen berrikuste-zenbakia (revision number) da interesatzen zaiguna. Horretarako cvs log <fitxategia> komandoa erabil dezakegu:

   $ cvs log crashreporter.ini

   Honek fitxategiak denboran zehar izan dituen egoera guztiak bistaratuko dizkigu eta interesatzen zaigun horren berrikuste-zenbakia hartuko dugu gogoan.

2. Fitxategi zaharra identifikatuta, beharrezko elementu guztiak ditugu fitxategia leheneratzeko —nahi izanez gero fitxategi batetik bestera egon diren aldaketak aldera ditzakegu erabat ziur egoteko cvs diff komandoarekin—. Erabiliko dugun komandoa cvs update -j azken-berrikuste-zenb -j berrikuspen-zaharraren-zenb <fitxategia> izango da:

   $ cvs update -j 1.8 -j 1.7 crashreporter.ini
   RCS file: /l10n/l10n/eu/toolkit/crashreporter/crashreporter.ini,v
   retrieving revision 1.8
   retrieving revision 1.7
   Merging differences between 1.8 and 1.7 into crashreporter.ini

   Honek bi fitxategien arteko ezberdintasunak kalkulatu (diff) eta fitxategi berri batean batzen ditu (join).

3. Falta zaigun bakarra aldaketa berriak zuhaitzean eguneratzea da. Ohiko moduan cvs commit erabiliko dugu:

   $ cvs commit -m "revert file to 1.7 status" crashreporter.ini
   Checking in crashreporter.ini;
   /l10n/l10n/eu/toolkit/crashreporter/crashreporter.ini,v  <--  crashreporter.ini
   new revision: 1.9; previous revision: 1.8
   done

Denbora hegan doa. Dagoeneko hamar urte pasa dira Netscape Communications-ek bere nabigatzailearen iturburu-kodea askatu zuenetik. Hori izan zen Mozilla proiektuaren abiapuntua. Oroitzapen gozoak datozkit kaskezurrera: lehenik Netscape zaharrarekin, 2.x bertsioren bat izan da inoiz ikusi dudan lehen nabigatzailea —Windows 3.1ean— eta gero 4.x erabili nuelako KDE 1.1.2-ekin batera. Gero Mozillarekin, suitearen bertsio asko pasa baitziren gure makinetatik —M13, M17, 0.9.3, 0.97, …— 1.0.0 bertsiora iritsi aurretik.

Hortik aurrerakoa istorio jakina da. Phoenix-en garapenari ekin zioten suitea banatu eta nabigatzaile arina sortzeko eta pixkanaka-pixkanaka jendearen arreta pizten joan zen. Egia da lehen bertsio haiek oso desegonkorrak zirela baina garapenak aurrera jarraitu zuen, Firebird izenarekin orain, arazo legalak tarteko. Legearekin arazo gehiago izan zituzten izen berriarekin eta ondorioz, txoria egun ezagutzen dugun azeri bilakatu zen, Firefox. Tartean sartu behar da, halaber, Mozilla fundazioa sortzea, Netscape-ren dirulaguntzarekin.

Firefoxen garapena denboran zehar.

Hasiera batean Netscape izan zen nagusi nabigatzaileen munduan, gero gainbeheran erori zen Internet Explorerren aurrean eta egun tortillari buelta ematen gabiltzala dirudi. Honen guztiaren errepaso laburra egin dute mozillalinks-en. Hori ez ezik, nabigatzaileen historia guztia testuinguruan ezinhobe azaltzen duen posterra egin dute foxkeh gunean.

Helbide- edo kokaleku-barrak jasandako aldaketak ez dira nolanahikoak eta barrak bere horretan aztertzeak merezi du. Helbide-barrak ematen digu Interneterako sarbide zuzena, edonora eramaten gaitu blaust batean eta nabigatzailearen atal erabilienetako bat da oro har —nahiz eta jende askok pentsatu helbideak bilatzailean jarri behar direla!—.

Helbide-barra berriak uneko kokalekuari buruzko ezinbesteko informazioa ematen digu: helbidea bera, segurtasuna, jarioa edo izar marka ezarrita daukan —laster-marka egina dagoen, alegia—. Gainera, informazio hori guztia trinkotuta bistaratuko da; eskuinaldean zentratzen bagara esate baterako, gune konkretu batera joateko Joan botoia helbidea idazten ari garenean agertuko zaigu soilik —Enter sakatzearen parekoa testuinguru honetan—. RSS jarioa duten guneetan halaber, ohiko laranja koloreko ikonoa bistaratuko da. Izar itxurako ikonoa berria da baina. Honek, uneko orriaren laster-marka egina dagoenetz adieraziko digu: izarra piztuta, laster marka egina; izarra itzalita, laster-markarik ez. Adierazi ez ezik, klik bakarrarekin laster-marka zuzenean egiteko aukera ere ematen digu. Piztutako izarrean berriro klik eginez gero, laster-markaren xehetasunak alda ditzakegu, hala nola izena, zein lekutan biltegiratuko den eta aplikatuko zaizkion etiketak.

Piztutako izarraren gainean klik eginda laster-markaren xehetasunak alda daitezke.

Ezkerraldean bestalde, uneko webgunearen ohiko ikonoa daukagu eta bertan klik eginez gero gunearen nortasunari buruzko informazioa bistaratuko da: ea bere burua identifikatzen duen, konexioa zifratuta dagoen, … Segurtasunari begira, ohiko moduan helbidearen atzeko-planoko kolorea aldatu egingo da gune seguru batean bagaude. Berdin, phishinga edo iruzurra izan daitekeen gune baten aurrean bagaude.

Gunearen nortasunari buruzko informazioa.

Ezaugarri berri eta ikusgarrienetako bat ordea, helbideen zerrenda bistaratzeko modua da. Honekin batera, helbide bat idazten gabiltzanean, dagoeneko bisitatuta dauzkagun guneen arteko bilaketak ere ezberdin antolatzen dira, izan ere, guneen helbideetan ez ezik hauen izenburuetan ere bilatuko baita. Honela bada, gune baten helbidea ez badugu gogoratzen, helbide-barran gunearekin lotutako hitzen bat idatzita helbidea bera topatzeko gai izan gaitezke. Hala eta guztiz ere, ezaugarri berri hau nahiko makala somatu dut —makina potentea duzuenok esan beharko duzue zer moduz dabilen—, idatzitako hizki bakoitzarekin bilaketa automatikoki hasten baita eta helbideak idaztera ohituta dagoenarentzat nahasteko modukoa izan daiteke. Badago baina Firefox 2an bezalako helbide-zerrenda agerraraztea, bereziki horretarako dagoen oldbar hedapenarekin. Hasiera batean aldaketa hau ezkutuko hobespen batekin egin zitekeen, baina kentzea erabaki dute. Ez dakit benetako arrazoia zein den, baina zentzuzkoena hobespen bezala uztea zelakoan nago.

Helbide zehatz bat aurkitzeko aukerak zabalagoak dira.

Azkenik txikikeria praktiko bat: helbidean zehar mugitu eta testua aukeratzeko gaitasunaren hobekuntza. Teklatua asko erabiltzera ohituta gaudenok, Ktrl+gezia erabiltzeko joera dugu testuaren zati txikiagotan zehar mugitzeko. Ba helbideen kasuan, Firefox 2an ezinezkoa zen modu horretan mugitzea. Orain, aldiz, helbide baten zati esanguratsu guztiak modu erraz eta azkarrean atzi ditzakegu aipatutako moduan.