ertza

Firefox 3ren gainbegiratuarekin amaitzeko euskarazko lokalizazioan egin den lana azaleratu nahi nuke. Hilabete luzetako lana izan da eta ahalik eta emaitzarik osoena lortzen saiatu gara Librezalen, nahiz eta beti aurkitzen diren akats berriak. Baliabide (pertsona) faltak ere zeresan handia izan du eta ez gara nekatuko jendea parte hartzera animatzen; hortxe duzue mozilla posta-zerrenda edozertarako, bertan ematen da eztabaida nagusia eta zuek ere parte har dezakezue.

Lokalizazioan murgilduz, batetik itzulpena bera aipatu behar da, hau baita ikusten den lanaren zatirik handiena. Oinarrizko estilo irizpide batzuk finkatu eta horiek ezartzen saiatu gara. Lan handia izan da, Firefox 2an zegoena ia guztiz berridaztea baitzekarren aldaketak. Beste saiakera nagusia terminologia bateratzen egin da, azken emaitzaren kontsistentzia bilatze aldera.

Itzulpenarena baino eremu handiagoa hartzen du lokalizazioak ordea eta ildo horretan ere ahaleginak egin dira. Emaitzak hainbat lekutan ikus daitezkeen arren, bi zati nabarmenduko ditut: bilaketa-barra eta lineako jario irakurgailuak.

Bilaketa-barrari dagokionez, batetik Euskarazko Wikipediarako bilaketa gomendioak gaitu dira. Horrela, bilaketa-motorren artean Wikipedia aukeratuta dagoenean, testu-kutxan hitz hasiera idatzi eta automatikoki hainbat gomendio emango zaizkigu.
Bestetik, Elebila euskarazko bilatzailea gehitu da bilaketa-barran. Firefox 3 instalatzean beraz, Elebila modu zuzenean erabiltzeko ez da beharrezkoa izango inolako plugin-ik instalatzea.

Euskarazko Wikipedian gomendioak bistaratzen dira orain.

Lineako jario irakurgailuen atalean, bestalde, euskaraz dauden bi tresna gehitu zaizkio aurretik Bloglines, Google Reader eta My Yahoo!-k osatzen zuten zerrendari: Alesti eta Netvibes

Lineako jario irakurgailu berriak ditu Firefox 3k.

Aipatutako guztiaz gain, ezin dezakegu ahantzi Xuxen zuzentzaile ortografikoa, zenbaitzuen eguneroko lanerako ezinbesteko osagarria dena. Ikuspegi teknikotik, Firefox 3an ortografia-egiaztatzaileak aldaketak jasan ditu, atzetik Hunspell motorra erabiliko baitu. Motor hau atzerantz bateragarria da Myspell-ekin eta, hortaz, Firefox 2an erabil zitekeen hiztegia bertsio berrian ere erabil daiteke. Edonola ere, motor berriaren onurak baliatzeko, espero dugu laster jarri ahal izatea denon eskura Hunspell motorreko hiztegia gehigarri gisa.

Azkenik, gogoratu bertsio honetan edozein akats topatuz gero Librezaleko wikia edo posta-zerrenda zabalik daudela hauen berri emateko.

Urruti geratu da Firefox 3ari buruz egindako berrikuspen sorta honen hirugarren zatia. Hurrengo asteetan behin-betiko bertsioa kaleratuko da (gaur bertan erabakiko dute RC2a egongo den ala ez) eta, hori gertatu aurretik, begiradatxo laburra eman nahi nioke datorrenari, horrenbeste nabarmentzen ez diren ataletan erreparatuz.

Horien artean, beltzez azpimarratzeko modukoa da orriak errendatzeko Cairo motor grafikoa erabiltzea. Cairo Firefox 2an SVG elementuak errendatzeko erabiltzen zen baina honen eremua hedatu egin da orain. Ondorioz, orriaren zoomak testuari soilik eragin beharrean orri guztiari eragiten dio. Zooma gerturatu edo urruntzean, beraz, testuarekin batera aldatuko dira tamainaz inguruko elementu guztiak.

Zoomarekin lotura eginez, pantaila osoko ikuskera berria aipa daiteke. Firefox 2an orria pantaila osoan ikusteko aukeratuz gero, goian tresna-barrak bistaratzen ziren, beraz ez zen benetako pantaila osoko ikuskera. Firefox 3an, aldiz, tresna-barrak ezkutatu egiten dira eta pelikulak bezala jar ditzakegu webguneak pantaila osoan; aurkezpenetarako aukera egokia, zinez.

Estandarrak betetzeari dagokionez, Acid 2 testa (argibide gehiago Wikipedian) gainditzea lortu du Firefox 3k, beraz urrats garrantzitsua da ezbairik gabe. Hala eta guztiz ere, nabigatzaile moderno gehienek test hau gainditzen dute eta hurrengo jomuga Acid 3 testa da. Azken honetan labur dabil azeria, 100etik 71an geratzen baita eta, kontrarioek lortu dute %100era ailegatzea, Operak eta WebKit motorrak (Safarik darabilena), kasu.

Firefox 2ak zuen kritikarik nagusiena memoriaren erabilerari zegokion eta bertsio berrian arreta berezia jarri da memoriaren kudeaketa hobetzen. Egin diren neurketek hobekuntza nabaria adierazten duten arren, nire ustez erabiltzaileen egunean eguneko jardunak esango du benetan aurrerapausorik eman den ala ez. Bien bitartean, esan behar da hobetzeko tartea badagoela oraindik ingurumari honetan.

Software librea erabiltzeko lizentzien kostuen gaineko ekonomia-txostenari buruz Eusko Jaurlaritzak erantzuteko epea atzo amaitzen zen eta dagoeneko irakur dezakegu emandako erantzuna. Besteak beste, ondorengoak nabarmendu daitezke:

En el mes de enero del presente año, se han formulado sendas solicitudes de información documentada por las que se solicita la remisión, por un lado, del estudio completo realizado sobre la posibilidad de aplicar soluciones de software libre cuyas conclusiones fueron aportadas en diciembre y, por otro lado, del informe económico comparativo de costes entre licencias de uso de software propietario y el uso de software libre, requerido por la moción aprobada en el mes de noviembre de 2006, ya citada.
En relación con la realización de este último informe, sin embargo, y de acuerdo con lo contemplado en el vigente el Plan de Informática y Telecomunicaciones (PIT) 2006-2009, en el año 2007 se optó por proceder a la realización de un estudio más global y ambicioso que permitiera avanzar hacia una progresiva incorporación del software libre en el Gobierno Vasco, es decir, a una evaluación de alternativas con criterios de idoneidad, racionalidad técnica y económica.

(…)

Por lo tanto, el informe económico comparativo de costes entre licencias de uso de software propietario y el uso de software libre, requerido por la moción aprobada en el mes de noviembre de 2006, puede considerarse subsumido dentro de este estudio más amplio y no circunscrito a un ejercicio determinado sino a medio plazo (cuatro años).

No obstante, sin perjuicio de garantizar el derecho de los parlamentarios a recabar información para el más efectivo cumplimiento de sus funciones y con el ánimo de preservar la confidencialidad de los datos que soportan las conclusiones de dicho estudio, se considera más conveniente, en lugar de su divulgación pública, la puesta a disposición de la parlamentaria solicitante del citado estudio a fin de que pueda consultar cuantos datos estime oportunos, con lo que se estima que se da cumplida respuesta a ambas solicitudes de información documentada.

Eta jarraian aurretik bagenekizkien hainbat datu zerrendatzera mugatzen da dokumentua.
Laburbilduz beraz, Eusko Jaurlaritzak ez dauka txosten hori publiko egiteko inolako asmorik, arrazoi gisa datuen konfidentzialtasuna jarriz.

Parlamentuaren datu-basea kuxkuxeatzen nenbilela, a ze nolako perla aurkitu dudan:

Informatikako produktuen itzulpenaren kostua Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak eta Microsoft enpresak adostu beharko badute ere, aurre-akordioetan hirurehun eta hamahiru milioi ehun mila (313.100.000,-) pezetako kostua orokorra aurreikusten da.

Kontuan izan diru-kopuru hori 1998. urteko pezetatan dagoela.
Hori laugarren puntuan. Zazpigarrenak ere ez du desperdiziorik:

Hitzarmena izenpetzen duten aldeek, beren erakundeetan, euskarazko produktuen erabilera sustatzeko konpromisoa hartzen dute. Hori horrela, eta bakoitzak egokitzat jotzen dituen neurriak kontuan, euskarazko sistema eragilea aurretik barneratuta daraman hardwarea eskuratzearen aldeko ekintzak bultzatuko dituzte.

Uste dut pixka bat ezjakina naizela: inon saltzen dute euskarazko Windowsa dakarren hardwarerik? Eusko Jaurlaritzak bere etxean euskarazko softwarea erabiltzen du?

Tira, laster gehiago, ziur…

Lankidetza Hitzarmena, Eusko Jaurlaritzaren, foru- aldundien eta Eudel-en artekoa, Microsoft-eko informatikako produktu zenbait euskarara itzultzeko eta lokalizatzeko.

Firefoxen bertan integratuta dauden laster-marken, deskargen eta gehigarrien kudeatzaileek aldaketa sakonak jasan dituzte azkenaldian eta erabiltzeko aukerak zabaltzeaz gain erabiltzeko erraztasuna hobetu da. Azter ditzagun banan-banan.

(more…)

Gure kodea VCS baten bidez kudeatzen badugu —CVS, SVN, git, hg, …— behin baino gehiagotan aurkituko gara egoera honen aurrean: fitxategi batean aldaketak egin ditugu —edo beste edonork egin ditu— baina konturatu gara aldaketa horiek ez daudela ongi eta atzera egin nahi dugu. Aldaketak desegin daitezke? Noski, zerbaitengatik erabiltzen dugu ba halako kontrol-sistema bat!

CVSrekin suertatu zait halako egoera eta ikus dezagun nola konpon daitekeen hankasartzea:

1. Lehenik bertsio zaharra eta berria identifikatu behar ditugu, zehazki hauen berrikuste-zenbakia (revision number) da interesatzen zaiguna. Horretarako cvs log <fitxategia> komandoa erabil dezakegu:

   $ cvs log crashreporter.ini

   Honek fitxategiak denboran zehar izan dituen egoera guztiak bistaratuko dizkigu eta interesatzen zaigun horren berrikuste-zenbakia hartuko dugu gogoan.

2. Fitxategi zaharra identifikatuta, beharrezko elementu guztiak ditugu fitxategia leheneratzeko —nahi izanez gero fitxategi batetik bestera egon diren aldaketak aldera ditzakegu erabat ziur egoteko cvs diff komandoarekin—. Erabiliko dugun komandoa cvs update -j azken-berrikuste-zenb -j berrikuspen-zaharraren-zenb <fitxategia> izango da:

   $ cvs update -j 1.8 -j 1.7 crashreporter.ini
   RCS file: /l10n/l10n/eu/toolkit/crashreporter/crashreporter.ini,v
   retrieving revision 1.8
   retrieving revision 1.7
   Merging differences between 1.8 and 1.7 into crashreporter.ini

   Honek bi fitxategien arteko ezberdintasunak kalkulatu (diff) eta fitxategi berri batean batzen ditu (join).

3. Falta zaigun bakarra aldaketa berriak zuhaitzean eguneratzea da. Ohiko moduan cvs commit erabiliko dugu:

   $ cvs commit -m "revert file to 1.7 status" crashreporter.ini
   Checking in crashreporter.ini;
   /l10n/l10n/eu/toolkit/crashreporter/crashreporter.ini,v  <--  crashreporter.ini
   new revision: 1.9; previous revision: 1.8
   done