Gainera, konturatuko zineten bezala itxura ere pixka bat moldatu dut, gauza handirik ez baina tira. Orain falta dena ingelesezko edukiak gehitzen joatea da, batez ere proiektua aurrera doala adieraziko duelako!

• Postfix MTA erabiltzaile birtualekin (MySQL tauletan gordeta eta PostfixAdmin-ekin kudeatuta)
• Dovecot IMAP/POP3 zerbitzaria MDA lanak eta SMTP egiaztapena ere eginez (utikan SASL!)
• Birusei eta spamari aurre egiteko AMAViS, ClamAV eta Spamassassin
• RoundCube web bidezko posta-bezeroa

Honen guztiaren oinarri Debian GNU/Linux Etch sistema da eta abiapuntu gisa Christoph Haas-en ISP-style Email Server with Debian-Etch and Postfix 2.3 artikulua hartu dut. Lanaren emaitza Unibertsitatea.net atariko Otarrean aurki dezakezue edo zuzenean deskargatu nahi izanez gero: Posta-zerbitzari oso bat martxan jartzea (PDF, 216K)

Dokumentuak GNU FDL 1.2 lizentzia du beraz edozein aldaketa, ekarpen, itzulpen edo dena delako egin nahi baduzue, aurrera.

Lokalizazioan murgilduz, batetik itzulpena bera aipatu behar da, hau baita ikusten den lanaren zatirik handiena. Oinarrizko estilo irizpide batzuk finkatu eta horiek ezartzen saiatu gara. Lan handia izan da, Firefox 2an zegoena ia guztiz berridaztea baitzekarren aldaketak. Beste saiakera nagusia terminologia bateratzen egin da, azken emaitzaren kontsistentzia bilatze aldera.

Itzulpenarena baino eremu handiagoa hartzen du lokalizazioak ordea eta ildo horretan ere ahaleginak egin dira. Emaitzak hainbat lekutan ikus daitezkeen arren, bi zati nabarmenduko ditut: bilaketa-barra eta lineako jario irakurgailuak.

Bilaketa-barrari dagokionez, batetik Euskarazko Wikipediarako bilaketa gomendioak gaitu dira. Horrela, bilaketa-motorren artean Wikipedia aukeratuta dagoenean, testu-kutxan hitz hasiera idatzi eta automatikoki hainbat gomendio emango zaizkigu.
Bestetik, Elebila euskarazko bilatzailea gehitu da bilaketa-barran. Firefox 3 instalatzean beraz, Elebila modu zuzenean erabiltzeko ez da beharrezkoa izango inolako plugin-ik instalatzea.

Euskarazko Wikipedian gomendioak bistaratzen dira orain.

Lineako jario irakurgailuen atalean, bestalde, euskaraz dauden bi tresna gehitu zaizkio aurretik Bloglines, Google Reader eta My Yahoo!-k osatzen zuten zerrendari: Alesti eta Netvibes

Lineako jario irakurgailu berriak ditu Firefox 3k.

Aipatutako guztiaz gain, ezin dezakegu ahantzi Xuxen zuzentzaile ortografikoa, zenbaitzuen eguneroko lanerako ezinbesteko osagarria dena. Ikuspegi teknikotik, Firefox 3an ortografia-egiaztatzaileak aldaketak jasan ditu, atzetik Hunspell motorra erabiliko baitu. Motor hau atzerantz bateragarria da Myspell-ekin eta, hortaz, Firefox 2an erabil zitekeen hiztegia bertsio berrian ere erabil daiteke. Edonola ere, motor berriaren onurak baliatzeko, espero dugu laster jarri ahal izatea denon eskura Hunspell motorreko hiztegia gehigarri gisa.

Azkenik, gogoratu bertsio honetan edozein akats topatuz gero Librezaleko wikia edo posta-zerrenda zabalik daudela hauen berri emateko.

Horien artean, beltzez azpimarratzeko modukoa da orriak errendatzeko Cairo motor grafikoa erabiltzea. Cairo Firefox 2an SVG elementuak errendatzeko erabiltzen zen baina honen eremua hedatu egin da orain. Ondorioz, orriaren zoomak testuari soilik eragin beharrean orri guztiari eragiten dio. Zooma gerturatu edo urruntzean, beraz, testuarekin batera aldatuko dira tamainaz inguruko elementu guztiak.

Zoomarekin lotura eginez, pantaila osoko ikuskera berria aipa daiteke. Firefox 2an orria pantaila osoan ikusteko aukeratuz gero, goian tresna-barrak bistaratzen ziren, beraz ez zen benetako pantaila osoko ikuskera. Firefox 3an, aldiz, tresna-barrak ezkutatu egiten dira eta pelikulak bezala jar ditzakegu webguneak pantaila osoan; aurkezpenetarako aukera egokia, zinez.

Estandarrak betetzeari dagokionez, Acid 2 testa (argibide gehiago Wikipedian) gainditzea lortu du Firefox 3k, beraz urrats garrantzitsua da ezbairik gabe. Hala eta guztiz ere, nabigatzaile moderno gehienek test hau gainditzen dute eta hurrengo jomuga Acid 3 testa da. Azken honetan labur dabil azeria, 100etik 71an geratzen baita eta, kontrarioek lortu dute %100era ailegatzea, Operak eta WebKit motorrak (Safarik darabilena), kasu.

Firefox 2ak zuen kritikarik nagusiena memoriaren erabilerari zegokion eta bertsio berrian arreta berezia jarri da memoriaren kudeaketa hobetzen. Egin diren neurketek hobekuntza nabaria adierazten duten arren, nire ustez erabiltzaileen egunean eguneko jardunak esango du benetan aurrerapausorik eman den ala ez. Bien bitartean, esan behar da hobetzeko tartea badagoela oraindik ingurumari honetan.

Antza denez Windows eta Mac OS X sistema eragileetan pantaila biratzearekin irudia ere automatikoki biratzen da. Ohiko moduan, GNU/Linux erabiltzaileak beste multzo batean gaude eta, beraz, pixka bat saltseatu beharra dago aipatu efektua lortzeko.

Gakoa X.Orgen RandR (Resize and Rotate) gehigarrian dago, izenak dioen moduan pantailako irudia neurriz aldatu (monitore bat baino gehiagoko konfigurazioetarako) eta biratzeko aukera ematen baitigu. RandR gehigarria gaitzeko /etc/X11/xorg.conf fitxategia editatu behar da eta gure txartel grafikoaren atalean (Section "Device") ondorengoa gehitu:

Option      "RandRRotation" "true"

Aldaketek eragina izan dezaten X zerbitzaria berrabiarazi behar da. Falta den bakarra mahaigaina biratzea da. Nola egiten da? Pentsatzen dut GNOME eta KDE bezalako mahaigain modernoetan zuzenean hori egiteko aukeraren bat egongo dela, baina leiho kudeatzaile soil bat erabiltzen dugunok (Fluxbox kasu), komando baten laguntza behar dugu: xrandr

Hortaz, mahaigaina biratzeko:

xrandr -o left

Eta berriro jatorrizko egoerara bueltatzeko:

xrandr -o normal

Noski, hau guztia aldiro idaztea nekosoa denez, laster-tekla bana eslei diezaiokegu ekintza bakoitzari funtzionalitatearen atzipen zuzena izateko. Nahikoa da ~/.fluxbox/keys fitxategian bi lerro gehitzea:

Mod1 F11 :execCommand xrandr -o normal
Mod1 F12 :execCommand xrandr -o left

Beraz, hemendik aurrera Alt + F12 sakatuta mahaigaina biratuko da eta Alt + F11 sakatuta ohiko egoerara bueltatuko da.

Lerro hauen artetik eskerrak eman nahi nizkioke zoriondu nauen jende guztiari. Ilusioari gehitutako ufada bezala da; abentura honi ekiteko aparteko laguntza.

Bestetik, uste dut proiektuaren xehetasun gutxi duela jendeak, Pootle-en inguruan hobekuntzak egingo direla baina ezer zehatzik ez. Gainera, GSoC-ren webgunetik atzi daitekeen eskaeraren fitxan laburpen bat ikus daiteke soilik eta, noski, hori ez da nahikoa informazio. Hortaz ba, proiektuaren helburu nagusiak laburbiltzen saiatuko naiz ondorengo lerroetan.

Hitz politten artean bilduta, erabiltzailearen esperientzia hobetzea litzateke proiektuaren helburu orokorra. Xede horretarako sei (gehi bat) hobekuntza proposatu ditut:

1. Itzulpen berriak gehitzea erraztea. Gaur egun soilik sistemaren kudeatzaileak egunera ditzake itzulpenak txantiloietatik (oro har POT fitxategietatik). Nire asmoa hau hedatzea da, proiektuen arduradunek ere itzulpenak txantiloietatik eguneratzeko aukera izan dezaten.
2. Azken mugimenduen RSS jarioak. Itzulpen-fitxategiak eguneratuz gero itzultzaileak jakinaren gainean egon daitezen. Proiektu bakoitzak jario bat izango du eta beste jario orokor bat egongo da guztiak bilduko dituena.
3. Open-tran bateratzea. Itzulpen-unitate batean hitz esanguratsuak terminologia lokalean bilatzen dira ondoren erlazionatutako hitz-zerrenda bat bistaratzeko. Open-tran integratuta, emaitzak lineako zerbitzu honetatik eskuratuko dira.
4. Hirugarren hizkuntza. Zenbaitetan jendea ez da animatzen itzulpenak egitera ingelesez ongi ez dakielako. Bestetan, terminologia zalantzak tarteko, beste hizkuntza batean itzulpena nola egin den ikustea gustatuko litzaiguke. Hirugarren hizkuntza gehituta arazo hauek leuntzea bilatzen da eta dagoeneko itzulita dauden fitxategietan oinarrituko da.
5. Bilaketa funtzioa hobetu. Egungo bilatzailea nahiko sinplea da eta oso ohikoak diren kateak bilatu nahi izanez gero emaitza eskasak lortzen dira. Pootlen azken bertsioan testua indexatzeko PyLucene liburutegia erabili da, hortaz sistemaren errendimenduaren galera txikiagoa da. Bilaketa funtzioa hobetzeak bilaketaren eremua zehaztu ahal izatea ekarriko du eta emaitzak bistaratzeko modua ere aldatuko da.
6. Bikoiztutako lana ekiditea. Pootlen, zuzenean itzulpen fitxategian idatzi ordez gomendioak egiteko aukera dago. Gomendio horiek proiektuaren arduradunek onartu edo baztertzen dituzte. Baina gomendio bat egiterakoan, aurretik beste itzultzaile batek ere gomendioa egin badu zer? Alferrikako lan bikoiztua ekiditearren, itzultzaileei gomendioak ikusteko aukera eman behar zaie.
7. Itzulpenen balioztatzea bidalketa garaian. Azken puntu hau aukerazkoa da, beste hobekuntza batekin duen menpekotasuna dela eta. Erroreen detekzioa itzulpena bidaltzean egingo zen, espreski horretarako dagoen edizio funtziora joan beharrean.

Erronka latza aurrean daukadana. Nire aldetik onena ematen saiatuko naiz, baina batez ere ikasi, ondo pasa eta gozatzen. Gauzak ondo bidean, nire asmoa blogean proiektuaren aurrerapenaren berri ematea da. Hori bai, agian inglesez izango da…

Edonola ere, abentura berri baten hasiera da hau eta espero dut hasieratik bukaerara iristeko gai izatea, urratsez urrats, pixkanaka-pixkanaka.